‘‘Als nou iedereen elke dag een half uur Bach zou luisteren, zouden er wat minder conflicten zijn in de wereld’’ Voor tv-maker Kees van der Spek is Johann Sebastian Bach meer dan een huisvriend: het is zijn gezelschap, waar hij ook gaat, staat, zit of ligt. Zijn gezin weet er alles van.

Iedere dag beluistert Kees van der Spek wel iets van de Duitse componist van barokmuziek (1685-1750). Maar waarom de man uit Eisenach wel en niet Monteverdi of Vivaldi? Of een componist uit de romantiek? Van der Spek: ,,Niet te doen, vertellen waarom je iets mooier vindt dan iets anders. Bij andere componisten ben ik altijd zo gauw uitgeluisterd. Gelaagdheid hoor je ook bij Vivaldi, mooi hoor, en toch is het saaier. Bach heeft zoveel kanten en lagen, de polyfonie, de verwevenheid van alles is zo intens. Je hoort iedere keer wat anders. Klinkt misschien soft, maar wat kan mij het schelen: het geeft rust en troost. Het relativeert.’’ Maar troost, heeft de stoere Kees van der Spek die nodig? Lachend: ,,Jazeker. Het komt wel goed, dat heb je weleens nodig in deze woelige wereld.’’

Binnenklimaat
Zijn vier zonen heeft hij meegesleept in zijn diepgewortelde voorliefde. ,,Toen de kinderen klein waren en weleens zaten te donderjagen of zo, dan zette ik het Dubbelconcert voor twee violen op. En binnen vijf minuten zaten ze rustig te spelen in een hoekje. Ze zeggen het en het is nog waar ook. Dus Bach was en is onderdeel van ons binnenklimaat. Niet alles is geschikt, maar het Hoboconcert of de Brandenburgse concerten kunnen heel goed op de achtergrond. Mijn zoon van 14, Joël, heeft als hij zijn huiswerk doet altijd Das Wohltemperiertes Klavier opstaan. Altijd. De jongste van 11 houdt er ook van. Ik heb ze vergiftigd.’’ Ook de oudste twee, 25 en 28, hebben het ‘gif’ toegediend gekregen. Soms gaan ze mee naar de Matthäus Passion. ,,Zelfs mijn vrouw Annabelle heb ik meegekregen, knap hè, haha. Ik zag een keer bij verrassing haar ogen vol tranen toen ze luisterde naar de koraalzang Wenn ich einmal soll scheiden. Dat is mooi. Ze was oorspronkelijk niet zo op Bach.’’

Op een dag
Toen hij 22 was, zat hij in Breda op een opleiding, dat wil zeggen, hij ging uit en vooruit, soms nog even naar school. Toen gebeurde het. Op een dag. ,,Ik woonde op kamers en kwam thuis. Op de trap kwam ik langs de etage van de benedenburen. Hoorde klanken. Ik verstijfde, liep terug en belde aan. Wát is dát? Nou, de beste binnenkomer bij Bach, het Dubbelconcert. Ik kende het niet. Geweldig. Een stokoude uitvoering met David en Igor Oistrakh, vader en zoon. Zo is het begonnen.’’

Het was herkenning, een inslag. Erna heeft Van der Spek geen twijfels meer gekend, alles was even mooi – ook de Matthäus, waarvan toch menigeen zegt dat je ernaar moet ‘leren luisteren’. Van der Spek: ,,Leren luisteren? Hallo zeg. Ik herinner me dat ik als achtergrondmuziek bij een tv-programma Erbarme dich, mein Gott hoorde. Dat kun je níet niet mooi vinden. Voor mij: hartverscheurend, echt waar.’’ Het mooiste van Bach? Daar komt niet zo snel een antwoord op. Dat hangt van zijn stemming af. De orkestrale uitvoering van de Chaconne de ene keer, dan weer de Engelse suites. ,,Dat komt dan door de editor met wie ik mijn programma maak, ook Bach-fan; vreemd, ik omring me altijd met Bach-fans. De prelude in het tweede deel,die hoor je ook in de film Schindler’s List. Die zet ik keihard op. De cantates, heerlijk. Cantate 180, maakt eigenlijk niet uit allemaal. Volgens mij…. Als nou iedereen elke dag een half uur Bach zou luisteren, zouden er wat minder conflicten zijn in de wereld.

----------------------------------------------------

Bestel nu uw tickets met exclusieve lezerskorting!